Đạo Làm Con

Cung kính · Khiêm hoà

Đạo làm con, thánh nhân dạy
Trước hiếu kính, sau cẩn tín
Thương mọi người, kết bạn tốt
Lại nỗ lực, học tập thêm
Bắt đầu học
Hoa sen vàng giữa hồ tĩnh lặng
1 Chương Một

Chánh Văn

Đạo làm con, thánh nhân dạy
Trước hiếu kính, sau cẩn tín
Thương mọi người, kết bạn tốt
Lại nỗ lực, học tập thêm
Con chăm sóc cha mẹ già, nét mặt hiếu kính
2 Chương Hai

Con Hiếu Thảo

Cha mẹ gọi, trả lời ngay
Cha mẹ bảo, không biếng trễ
Cha mẹ dạy, làm theo ngay
Cha mẹ trách, vui nhận lỗi
Đông ủ ấm, hạ quạt mát
Sáng thăm hỏi, tối báo an
Đi phải thưa, về phải trình
Sống làm việc, theo nguyên tắc.
Việc dù nhỏ, chớ tự làm
Tự tiện làm, lỗi đạo con.
Vật dù nhỏ, không tự lấy
Nếu tự lấy, cha mẹ buồn.
Cha mẹ thích, tận lực làm
Cha mẹ chê, mau từ bỏ.
Thân đau bệnh, cha mẹ lo
Đạo đức kém, cha mẹ thẹn.
Cha mẹ thương, dễ hiếu thuận
Cha mẹ ghét, vẫn hiếu kính.
Cha mẹ lỗi, khuyên sửa đổi
Mặt tươi vui, lời êm dịu
Khuyên không được, vẫn tìm cách
Đến phải khóc, đánh không than.
Cha mẹ bệnh, nếu thuốc trước
Ngày đêm chăm, không rời khỏi
Tang ba năm, ơn thường nhoé
Sống tiết độ, rượu thịt không.
Tang theo lễ, cúng chí thành
Đối người mất, như lúc còn.
Anh em nắm tay nhau dưới gốc cây
3 Chương Ba

Anh Em Thuận

Anh thương em, em kính anh
Anh em hoà, hiếu thảo sanh.
Tiền xem nhẹ, không sanh oán
Lời nhịn nhường, oán tự tan.
Lúc ăn uống, đi hoặc ngồi
Người lờn trước, người nhỏ sau.
Người lớn gọi, giúp gọi mau
Không nhường nào, mình giúp trước
Gọi người lớn, không gọi tên
Với người lớn, chớ khoe tài.
Gặp người lớn, nhanh đến chào
Người chưa hỏi, kính đứng sau.
Lên xuống ngựa, phải xuống xe
Chào hỏi xong, trăm bước tiễn
Người lớn đứng, trẻ chớ ngồi
Đợi người ngồi, bảo ngồi theo.
Với người lớn, nói vừa nghe
Nói quá nhỏ, không nên nghe.
Tiến phải nhanh, lùi phải chậm
Hỏi mới nói, chớ láo liên.
Kính chú bác, giống mẹ cha
Anh chị họ, tựa ruột rà.
Người trẻ ngồi thiền, tĩnh tâm, gọn gàng
4 Chương Bốn

Sống Cẩn Thận

Nên dậy sớm, chớ thức khuya
Kẻo già rồi, chớ tiếc nuối.
Sáng rửa mặt, lại đánh răng
Vệ sinh xong, tay rửa sạch.
Mũ đội ngay, áo gài kỹ
Mang giày vớ, buộc chặt dây.
Mũ và áo, để đúng nơi
Không vứt bậy, kẻo bẩn dơ.
Quần áo sạch, chớ xa hoa
Hợp bản thân, tuỳ hoàn cảnh.
Ăn với uống, đừng kén chọn
Ăn vừa no, nhiều quá mệt.
Tuổi còn nhỏ, chớ rượu bia
Uống say rồi, xấu nọ kia.
Đi thong thả, đứng thẳng ngay
Lúc vái chào, tâm thành kính.
Không đạp ngạch, không dựa nghiêng
Không ngồi duỗi, không rung đùi.
Vén nhẹ màn, không gây tiếng
Chỗ quanh góc, tránh đừng va.
Bưng vật rỗng, giống vật đầy
Vào phòng trống, giống có người.
Đừng làm gấp, gấp dễ sai
Không ngại khó, chớ qua loa.
Chỗ tranh cãi, chớ lân la
Chuyện tà mị, chớ hỏi qua.
Sắp vào nhà, hỏi có ai
Bước vào phòng, phải lên tiếng.
Nếu người hỏi, thì xưng tên
Không nói "Tôi", vậy chẳng rõ.
Dùng đồ người, phải hỏi trước
Nếu không hỏi, giống trộm thôi.
Mượn đồ dùng, hoàn đúng hẹn
Sau mượn nữa, rất dễ dàng.
Hai người đối thoại chân thành
5 Chương Năm

Sống Uy Tín

Khi nói chuyện, tín làm đầu
Lừa và dối, chẳng nên đâu.
Nói nhiều lời, không bằng ít
Nói thật thà, không nịnh hót.
Lời xảo trá, tiếng tục thô
Thói côn đồ, đều phải bỏ.
Biết chưa rõ, đừng vội nêu
Hiểu chưa tường, đừng vội nói.
Việc không đúng, chớ nhận bừa
Nếu nhận rồi, liền khó xử.
Lúc nói chuyện, chậm rõ ràng
Không hấp tấp, tránh mơ hồ.
Người nói đúng, kẻ nói sai
Chớ thày lay, vào can dự.
Thầy người tốt, học theo ngay
Dù kém xa, dần theo kịp.
Thấy người xấu, nhìn lại mình
Có thì sửa, không thì tránh.
Đức với tài, làm và học
Không bằng người, tự cố lên.
Việc quần áo, cùng ăn uống
Có thua người, cũng không buồn.
Chê vội giận, khen liền vui
Bạn xấu tìm, bạn tốt lui.
Nghe khen sợ, chê lại mừng
Nhiều bạn tốt, đến chơi chung.
Vô ý phạm, gọi là sai
Cố tình làm, thành ra ác.
Sai chịu sửa, dần liền hết
Cố che giấu, càng thêm nặng.
Nhiều người giúp đỡ nhau trong cộng đồng
6 Chương Sáu

Thương Mọi Người

Hễ là người, đều thương yêu
Chung bầu trời, cùng quả đất
Đức hạnh cao, danh tự cao
Người ta trọng, không danh tướng.
Người tài cao, danh vọng lớn
Mọi người phục, chẳng vì khoác.
Giúp được người, đừng ích kỷ
Người khác giỏi, chớ tị hiềm.
Giàu không nịnh, nghèo chớ chê
Cũ đừng chán, mới không mê.
Người đang bận, chớ quần rầy
Người không an, đừng phiền nhiễu
Khuyết điểm người, đừng soi mói
Chuyện riêng tư, tuyệt không nói.
Khen làm lành, là điều tốt
Người ta biết, cố gắng thêm.
Nói xấu người, làm việc xấu
Người ta ghét, hoạ tránh đâu.
Cùng khuyên thiện, rèn đạo đức
Lỗi không khuyên, đôi bên thiệt.
Nhận và cho, phân biệt rõ
Thà cho nhiều, nhận ít thôi.
Nhờ vả người, tự hỏi trước
Mình không muốn, chớ buộc người.
Ơn phải báo, oán nên quên
Oán cho qua, ơn nhớ mãi.
Với người làm, phải đoan nghiêm
Tuy đoan nghiêm, nhưng hiền hoà.
Cậy quyền thế, tâm không phục
Dùng đạo lý, họ phục ngay.
Bạn đồng hành trên con đường đạo
7 Chương Bảy

Kết Bạn Tốt

Đều là người, có tốt xấu
Phàm phu nhiều, người hiền hiếm.
Người nhân đức, mọi người kính
Nói chân thật, không xu nịnh.
Được thân cận, lợi vô cùng
Đức tốt tăng lỗi giảm dần.
Không chịu gần, nhiều điều hại
Tiểu nhân đến, trăm sự bại.
Người đọc sách trong thư phòng yên tĩnh
8 Chương Tám

Học Tập Thêm

Không thực hành, chỉ lý thuyết
Thành nói suông, sao nên người.
Chỉ thực thành, không lý thuyết
Theo ý riêng, sai nào biết.
Khi đọc sách, phải tập trung
Tâm mắt miệng, chớ buông lung.
Đọc sách nào, đọc cho xong
Đừng để lòng, tìm sách khác.
Thời gian dài, lại cố gắng
Trình độ có, khó cũng không.
Có vấn đề, liền ghi xuống
Gặp người hỏi, hiểu thông luôn.
Phòng phải yên, tường giữ sạch
Bàn ghế gọn, bút mực ngay.
Thỏi mực nghiêng, tâm không tránh
Chữ viết lệch, tâm chẳng yên.
Xếp sách vở, để đúng nơi
Đọc xong rồi, xếp chỗ cũ.
Có việc gấp, cất cẩn thận
Sách hư rách, dán sửa ngay.
Sách nhảm nhí, chẳng nên xem
Hại thông minh, hư tâm chí.
Đừng nóng vội, chớ thối lui
Thánh hiền nhân, dần sẽ đạt.